Ta poważna choroba wątroby może dotyczyć także abstynentów. Jak wyglądają objawy?

Marskość wątroby to jedno z najpoważniejszych przewlekłych schorzeń tego narządu. To przewlekła postępująca choroba, w której zachodzi – spowodowany rozmaitymi czynnikami chorobotwórczymi – proces włóknienia miąższu wątroby, w wyniku czego zdrowa tkanka wątroby zostaje nieodwracalnie zniszczona i zastąpiona tkanką łączną (bliznowatą).

Choroba stanowi jedno z najważniejszych wyzwań współczesnej medycyny. Szacuje się, że Polsce może dotyczyć 1-2 proc. populacji.

Przyczyny marskości wątroby

Marskość wątroby to najczęściej końcowe stadium wielu przewlekłych chorób wątroby. Przyczyn może być wiele, to nie tylko alkohol.

– Marskość wątroby rozwija się latami, długo nie daje żadnych objawów. Czynnikami ryzyka jest nie tylko – jak powszechnie się uważa – nadużywanie alkoholu i niewłaściwe odżywianie, ale przede wszystkim niewykryte zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu B lub C – mówił NewsMedowi dr Leszek Kraj z Kliniki Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Dzięki powszechnym szczepieniom przeciwko WZW typu B oraz nowoczesnym lekom działającym na wirusa HCV (powodującego WZW typu C) obecnie w mniejszym stopniu marskość wątroby powodowana jest zakażeniami.

Poważną przyczyną stają się zaburzenia metaboliczne. Przede wszystkim mowa o metabolicznej stłuszczeniowej chorobie wątroby (dawniej nazywanej niealkoholowym stłuszczeniem wątroby – NAFLD, obecnie określanej jako MASLD). Wynika ona z epidemii otyłości, cukrzycy typu 2 oraz zespołu metabolicznego.

MASLD należy do najczęściej występujących przewlekłych chorób wątroby na świecie. Może dotyczyć nawet 38 proc. dorosłych. Najnowsze szacunki mówią o 1,3 mld chorych w skali globalnej.

Marskość wątroby może być też spowodowana chorobami autoimmunologicznymi i genetycznymi, jak pierwotne zapalenie dróg żółciowych czy choroba Wilsona.

Ogólne objawy marskości wątroby

Marskość wątroby przez długi czas może się rozwijać bez wyraźnych objawów. U części chorych nieprawidłowości wykrywane są przypadkowo podczas wykonywania innych badań.

Z czasem pojawiają się symptomy choroby, jednak na tyle charakterystyczne, że często przypisywane są chwilowej niedyspozycji lub dolegliwościami ze strony układu pokarmowego.

Nieswoiste, ogólne, objawy marskości wątroby to najczęściej:

• ogólne osłabienie,
• zmęczenie i gorsza tolerancja wysiłku,
• zmniejszenie apetytu i spadek masy ciała,
• wzdęcia, nudności i wymioty,
• uczucie dyskomfortu w jamie brzusznej,
• stan podgorączkowy
• problemy ze snem.

Bardziej zaawansowane sygnały

Wraz z rozwojem choroby mogą się pojawiać zmiany skórne, jak:

• żółtaczka skóry i białkówek oczu,
• świąd skóry,
• pajączki wątrobowe (naczyniaki) na klatce piersiowej, twarzy i kończynach górnych,
• rumienie na dłoniach i podeszwach,
• widoczne przebarwienia na paznokciach,
• większa skłonność do siniaków.

O znacznie zaawansowanej marskości wątroby mogą świadczyć:

• wodobrzusze – nagromadzenie płynu w jamie brzusznej,
• powiększenie wątroby,
• powiększenie śledziony,
• żylaki przełyku i żołądka,
• krwawienia z nosa i dziąseł;
• skurcze mięśni,
• obrzęki na nogach,
• poszerzenie naczyń żylnych na brzuchu,
• krwawienia w dolnym i górnym odcinku przewodu pokarmowego, spowodowane pękaniem żylaków,
• obrzęk ślinianek przyusznych,
• osteoporoza i większa łamliwość kości,
• przykurcz ścięgien palców dłoni (przykurcz Dupuytrena),
• ginekomastia u mężczyzn,
• zaburzenia miesiączkowania u kobiet,
• zaburzenia psychiczne.

W przypadku marskości wątroby o podłożu alkoholowym mogą się pojawiać także drgawki, zaburzenia koncentracji i koordynacji ruchowej.

Żaden z wymienionych objawów nie powinien być bagatelizowany i szybko skonsultowany z lekarzem. Niewyrównana marskość wątroby, której towarzyszą krwawienia to stan zagrażający życiu, wymagający natychmiastowej pomocy medycznej.